Danas je Spasovdan

Vaznesenje Gospodnje  ili “Dan spasa” praznuje se uvek u četvrtak, 40 dana posle Vaskrsa, a deset dana pre Duhova.

U narodu je praznik Vaznesenja Gospodnjeg poznatiji kao Spasovdan, značajan po tome što je najveći istorijsko-pravni dokument srpske srednjovekovne države, čuveni Dušanov zakonik, obnarodovan na Spasovdan 1349, a dopunjen takođe na Spasovdan 1354. godine.

Od kada je despot Stefan Lazarević 1403. godine ustoličio Beograd kao prestonicu, u čast obnove i napretka, grad je kao svoju krsnu slavu uzeo Vaznesenje Gospodnje – Spasovdan.

Današnju formu slavskog obreda uobličio je 1862. godine mitropolit beogradski Mihailo Jovanović, tada i poglavar Crkve Kneževine Srbije, na čiji je predlog, upućen knezu Mihailu Obrenoviću, 1863. godine i sagrađena Vaznesenjska crkva. Crkva je sačuvala originalni barjak Uprave grada.

Slava grada Beograda biće obeležena danas, ali zbog epidemije koronavirusa, neće biti litije na ulicama prestonice.

Osim kao stočarski i ratarski praznik, slavi se i kao Krsna slava ali i zavetina za čitavo selo. U znak poštovanja prema velikom prazniku koji, prema verovanju, može da spasi kuću od nevolje, a decu od bolesti, danas se ne rade teški poslovi.

Prema običaju, za Spasovdan se peče jagnje i sprema cicvara. Nekada su imućniji ljudi na ovaj dan posle odlaska u crkvu pozivali goste na ručak, a manje imućni su nastavljali druženje ispred crkve gde se narod okupljao i veselio.

Litije se održavaju radi napretka useva (letine), kiše i boljeg berićeta. Krstonoše idu u krug oko zapisa, ,moleći se i pevajući. Osveštanih stabala hrastova ima u mnogim krajevima, najviše u Šumadiji i smatraju se svetim stablima, koje nikako ne treba seći.

Danas prema običaju, treba ubrati  što više cveća, jer se veruje da je Spasovdan “dobar dan za gatanje”. Potrebno je zamisliti dragu osobu i kidajući laticu po laticu polako izgovarati: “Voli me – ne voli me”. Poslednji listić koji ostane krije ujedno i odgovor na ovo pitanje.

Smatra se da je Spasovdan veoma srećan dan, kada sve valja započinjati.

GM Press / Aleksandra Stevanić

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena *