Danas je Dan opštine Gornji Milanovac

Opština Gornji Milanovac danas obeležava 168 godina od osnivanja grada i 206 godina od podizanja Drugog Srpskog ustanka. 

Istorija „najmlađe okružne varoši u Srbiji“ počinje znatno pre njenog zvaničnog osnivanja 1853. godine. Još u prvim godinama Miloševe vladavine umesto porušenog Rudnika novo nahijsko, a kasnije i okružno središte ovog dela Srbije postala je malena Brusnica. U njoj je vremenom osnovan Sud, zatim podignuta crkva, ustanovljen stočni vašar, otvarani dućani, zidane mehane i privatne kuće. Ipak nepovoljna konfiguracija terena, tj. strma brda koja su okruživala Brusnicu veoma brzo su postala nepremostiva prepreka za bilo kakav dalji napredak i razvoj. Usled nedostatka prostora 1839. godine na predlog tadašnjeg okružnog načelnika Vula Vukomanovića pokrenuta je inicijativa o premeštanju varoši na novu i podesniju lokaciju.

Između tri moguća, izabran je 1851. godine prostor „Divljeg polja“ na desnoj obali reke Despotovice za mesto gde će se izgraditi potpuno novo naselje. Divlje polje se nalazilo u ataru Brusnice i predstavljalo je raskrsnicu puteva prema Čačku, Kragujevcu i Valjevu. Pre podizanja nove varoši tu se nalazio stari turski han i jedna vodenica.

Knez Aleksandar Karađorđević je 5. januara 1853. godine izdao ukaz po kome se varoš Brusnica premešta na već utvrđenu lokaciju, kao i da novoosnovano naselje ponese naziv Despotovica.

Samo šest godina od osnivanja Despotovice knez Miloš je 3. aprila 1859. godine doneo ukaz o promeni naziva grada. Novo ime naselje je dobilo po kneževom polubratu vojvodi Milanu. Kako je već postojao Milanovac na Dunavu (bivši Poreč), koji je nosio ime po Miloševom sinu, Despotovica je nazvana Gornji Milanovac jer se nalazila na većoj nadmorskoj visini.

Prema popisu iz 1862. grad je imao 772 žitelja, trinaest godina kasnije 1084, a na početku XX veka već 2 700 duša. Nevelik po broju stanovnika, ostao je upamćen kao lepo gradsko naselje sa divnom okolinom. Diveći se njegovom izgledu Jovan Cvijić ga je nazvao „belim labudom na zelenom jezeru.“

O dinamičnom razvoju grada svedoči i petostruko uvećanje stanovnika kojih je 1961. bilo 4 492, a trideset godina kasnije 22 432. Prema poslednjem popisu stanovništva, koji je rađen 2011. godine opština Gornji Milanovac ima 44.438 stanovnika.

GM PRESS/ Aleksandar Marušić, istoričar

 

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena *